طلاق توافقی یکی از انواع طلاق است که در آن هر دو طرف، یعنی زن و شوهر، بهطور مشترک موافق هستند که به زندگی مشترکشان پایان دهند و از یکدیگر جدا شوند. برای انجام طلاق توافقی، شرط اول این است که هر دو طرف بر روی مسائلی مانند مهریه، نفقه، حضانت فرزندان، اجرتالمثل، جهیزیه و سایر مسائل مالی و غیرمالی به توافق برسند. بنابراین، اگر یکی از طرفین مخالفت کند، طلاق بهصورت توافقی انجام نمیشود. اما سوال اصلی اینجاست که در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد؟ و آیا توافقی بودن طلاق تاثیری بر حقوق زن دارد یا خیر؟
آگاهی از حقوق مالی زن در طلاق توافقی بسیار اهمیت دارد، چرا که این طلاق بهویژه برای زن میتواند در صورتی که از حقوق خود بیاطلاع باشد، آسیبهای مالی و حقوقی ایجاد کند. بنابراین، مشاوره با یک وکیل خانواده متخصص میتواند به زن کمک کند تا در این فرآیند حقوقی بهدرستی از حقوق خود دفاع کند و طلاق بدون ضرر مالی برای او انجام شود.
در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد؟
در طلاق توافقی، زن میتواند با توجه به شرایط قانونی از حقوقی مانند مهریه، نفقه، اجرتالمثل، استرداد جهیزیه، حضانت فرزندان و سایر حقوق مالی یا غیرمالی بهرهمند شود. میزان دریافت هر یک از این حقوق وابسته به توافق طرفین است و برخی موارد مانند نحله یا حق تأمین مسکن تنها در شرایط مشخص قانونی یا در صورت توافق زوجین در نظر گرفته میشود.
در ادامه، به صورت دقیق تر به این سوال میپردازیم که “در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد؟” و زن چگونه میتواند از حقوق خود در این روند استفاده کند.
انواع حقوق زن در طلاق توافقی
در طلاق توافقی، حقوق مالی زن همانند حقوق قانونی سایر انواع طلاق است؛ اما میزان دریافت یا اسقاط آنها وابسته به توافق طرفین خواهد بود. این حقوق میتواند شامل مهریه، نفقه، حضانت فرزندان، اجرتالمثل ایام زندگی مشترک، استرداد جهیزیه، نحله، حق تأمین مسکن طبق تصمیم دادگاه و سایر حقوق باشد که باید در توافقنامه مشخص شود. زن میتواند با کمک وکیل خانواده وضعیت این حقوق را تعیین و برای دریافت آنها اقدام کند.
مهریه
مهریه یکی از مهمترین حقوق زن در طلاق است که از همان زمان عقد نکاح به زن تعلق میگیرد و پس از طلاق نیز باید پرداخت شود. مهریه به زن این حق را میدهد که هر زمان که بخواهد، به کمک وکیل مهریه یا به صورت تکی آن را از مرد مطالبه کند. اصل حق مهریه مانند سایر انواع طلاقها پابرجاست، اما در طلاق توافقی میزان پرداخت یا شیوه دریافت آن بر اساس توافق زن و مرد تعیین میشود. تنها در صورتی از پرداخت مهریه صرفنظر میشود که زن بهطور رسمی و آزادانه از آن چشمپوشی کرده باشد.
به عبارت دیگر، مهریه جزو حقوقی است که پس از عقد به زن تعلق میگیرد و حتی اگر مرد فوت کند، زن میتواند آن را از اموال مرد طلب کند.
نفقه
نفقه یکی دیگر از حقوق مالی زن است که در طلاق توافقی نیز باید در نظر گرفته شود. نفقه به مخارج زندگی زن از قبیل مسکن، خوراک، پوشاک، درمان و سایر نیازهای ضروری او اطلاق میشود. در طلاق توافقی، زن میتواند در صورت وجود شرایط قانونی نفقه را مطالبه کند. حتی اگر زن شاغل باشد و درآمدی داشته باشد، این حق از او سلب نمیشود.
نفقه تا زمانی که زن در رابطه رسمی زناشویی با مرد باشد، پرداخت میشود و پرداخت نفقه دوران عده نیز وابسته به نوع طلاق و شرایط قانونی است. مشورت با یک وکیل نفقه در این مسیر، میتواند بسیار کمک کننده باشد.
حضانت فرزندان
حضانت فرزندان از مسائل مهم در طلاق توافقی است. مطابق قوانین ایران، حضانت فرزند تا ۷ سالگی با مادر است و پس از آن، دادگاه با توجه به مصلحت کودک تصمیم میگیرد که حضانت با کدامیک از والدین باشد. جنسیت فرزند در این تصمیمگیری تأثیری ندارد و ملاک اصلی، مصلحت کودک است. در طلاق توافقی، زوجین میتوانند درباره حضانت، نحوه ملاقات و هزینههای فرزند توافق کنند و این توافق در صورت تأیید دادگاه در گواهی طلاق ثبت میشود.
اجرت المثل ایام مشترک زندگی
اجرت المثل ایام زوجیت به معنای مبلغی است که زن میتواند بابت کارهایی که در خانه شوهر انجام داده و خارج از وظایف شرعی و عرفی او بوده است، در صورتی که این کارها به درخواست مرد و بدون قصد تبرع انجام شده باشد، از مرد مطالبه کند. این موارد ممکن است شامل کارهای خانه، نگهداری از فرزندان، مراقبتهای خاص و سایر خدمات مشابه باشد.
در طلاق توافقی، اگر زن خواهان اجرتالمثل باشد، میتواند آن را از مرد مطالبه کند، مگر آنکه در توافق طلاق از آن صرفنظر کرده باشد. این مبلغ معمولاً توسط دادگاه یا بر اساس توافق طرفین تعیین میشود.
نحله
نحله در اصطلاح حقوقی به مبلغی گفته میشود که در صورت نبود شرایط لازم برای دریافت اجرت المثل و بر اساس تشخیص دادگاه، ممکن است به زن پرداخت شود. نحله یک تکلیف قطعی برای مرد نیست و در همه طلاقها تعیین نمیشود. این مبلغ معمولاً با توجه به مدت زندگی مشترک و شرایط خاص زوجین از سوی دادگاه تعیین میشود.
در طلاق توافقی نیز طرفین میتوانند درباره نحله توافق کنند و در صورت توافق، مبلغ آن در متن گواهی طلاق ثبت میشود.
استرداد جهیزیه
استرداد جهیزیه به معنای پس گرفتن اموالی است که زن در زمان ازدواج تحت عنوان جهیزیه به خانه شوهر آورده است. در طلاق توافقی، زن میتواند جهیزیه خود را بر اساس سیاهه جهیزیه یا سایر مدارک بهطور کامل بازپس گیرد. این موضوع میتواند با توافق طرفین انجام شود، اما اگر توافقی وجود نداشته باشد، زن باید از طریق دادگاه و با ارائه مدارک لازم برای استرداد جهیزیه اقدام کند.
حق تامین مسکن
حق تأمین مسکن در دوران زندگی مشترک یکی از حقوق مالی زن و بخشی از نفقه است. اما این حق پس از طلاق تنها در صورتی برقرار است که طلاق از نوع رجعی باشد و زن در دوران عده حق نفقه داشته باشد. در طلاق توافقی که معمولاً از نوع خلع یا مبارات است، حق تأمین مسکن پس از طلاق وجود ندارد مگر آنکه در توافقنامه طلاق بهطور مشخص تعیین و ثبت شده باشد. بنابراین، در صورت توافق زوجین، موضوع تأمین مسکن میتواند در سند توافق ذکر شود.
کلام آخر
همانطور که خواندید، تعیین دقیق این موضوع که “در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق میگیرد؟” باید از قبل بین زوجین مورد بحث قرار گیرد و در متن توافقنامه طلاق ثبت شود تا از بروز اختلافهای بعدی جلوگیری گردد. برای جلوگیری از تضییع حق و مشخص شدن وضعیت هر یک از این موارد، مشاوره با یک وکیل متخصص طلاق توافقی ضروری است.
گروه وکلای اقبالی با تجربه گسترده در پروندههای خانواده و طلاق، آماده ارائه مشاوره حقوقی تخصصی و همراهی کامل در روند طلاق توافقی است تا زن بتواند از حقوق قانونی خود بهدرستی دفاع کند و این مسیر را با آرامش و اطمینان بیشتری طی کند.