اگر حس میکنید که یکی از کارکنان سازمان های دولتی به دلیل نقص عملکرد سهوی یا عمدی موجب تضییع حقوق شما شده و یا به هرشکلی توسط نهادهای دولتی ناعدالتی در حقتان صورت گرفته است؛ راه حل شما، شکایت به دیوان عدالت اداری است.
دیوان عدالت اداری، یکی از زیر مجموعه های قوه قضاییه است و به عنوان مرجعی تخصصی برای رسیدگی به اعتراضات و شکایات مردم علیه تصمیمات نهادهای دولتی و ماموران دولت به شمار میرود. به بیان دیگر، هر زمان که احساس کردید نهادهای دولتی یا کارکنان آنها و تصمیماتشان موجب تضییع حقوقتان شدهاند؛ میتوانید از طریق دیوان عدالت اداری از آنها شکایت، و اعتراض خود را اعلام کنید.
اصل 173 قانون اساسی: به منظور رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها یا آییننامههای دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام «دیوان عدالت اداری» زیر نظر رئیس قوه قضاییه تاسیس میگردد. حدود اختیارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیین میکند.
اما سوال این جاست که این دیوان چه اختیارات و وظایفی دارد؟ بر اساس ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری، حدود اختیارات دیوان به 3 دسته کلی تقسیم میشود:
- شکایت از نهادهای دولتی و دستگاه های اجرایی شامل تامین اجتماعی، شهرداری و…
- اعتراض به رای قطعی مراجع شبه قضایی شامل کمیسیون ماده 100، هیئت تخلف مالیاتی و…
- شکایت استخدامی مرتبط با گزینش، ترفیع و…
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف – تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب – تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 – رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصراً از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامیتبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 – تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
برای شکایت به دیوان عدالت اداری مراحل زیر را دنبال کنید:
1- جمع آوری مدارک و مستندات لازم برای هر پرونده: در هر پرونده ای، اثبات ادعا مهم ترین بخشی است که سرنوشت پرونده به آن بستگی دارد. از این رو، جمع آوری مدارکی که ادعای شما را در دادگاه به اثبات برساند بسیار حائز اهمیت است. وجود یک وکیل دیوان عدالت اداری به شما کمک میکند تا موثرترین مستندات لازم در دادگاه ا که برای افزایش موفقیتتان ضروری است را بشناسید.
2- ثبت نام در سامانه ثنا یا دفاتر خدمات قضایی: شما میتوانید به صورت حضوری به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کنید، یا نسبت به ثبت غیرحضوری شکایت در دیوان عدالت اداری اقدام نمایید. برای این منظور، به سایت ثنا به نشانی https://adliran.ir/ مراجعه کرده و ثبت نام انجام دهید. (در گذشته سامانه مستقلی به نام سامانه ساجد برای رسیدگی به شکایات دیوان عدالت اداری وجود داشت؛ اما اکنون این سامانه با ثنا ادغام شده و باید تمامی مراحل را از همین سامانه پیگیری کنید.)
3- دریافت برگه دادخواست: پس از ثبت نام در سامانه ثنا، به سایت دیوان عدالت اداری به نشانی https://divanedalat.eadl.ir/ مراجعه کنید و از قسمت “برگه دادخواست” نسبت به دریافت فرم دادخواست اقدام نمایید.
4- تنظیم دادخواست: پس از دریافت فرم دادخواست، به کمک یک وکیل دیوان عدالت اداری تنظیم دادخواست انجام دهید و آن را در همان سامانه ثنا و یا از طریق یکی از دفاتر خدمات قضایی به ثبت برسانید.
5-بررسی پرونده: در اکثر اوقات رسیدگی به پرونده های دیوان عدالت اداری به صورت غیر حضوری انجام میشود؛ مگر در موارد خاصی که پرونده نیازمند توضیحات تمکیلی شفاهی باشد.
6- چک کردن ابلاغیه ها: کلیه فرآیند رسیدگی و نتایج را میتوانید از طریق سامانه ثنا و ابلاغیه های موجود در آن پیگیری کنید.
مدارک لازم جهت شکایت به دیوان عدالت اداری برای هر پرونده با توجه به نهادی که از آن شکایت میکنید و همچنین، موضوع شکایت متغییر است؛ اما به طور کلی برخی از مدارک عمومی که در همه ی پرونده ها مشترک هستند، به شرح زیر است:
:حوزه فعالیت یک وکیل دیوان عدالت اداری شامل رسیدگی به انواع شکایات علیه هر یک از نهادهای دولتی است که در این بخش مهمترین آنها را بررسی میکنیم
اگر بابت رد نشدن سابقه بیمه، مشکلات در بازنشستگی، کمتر بودن سنوات و مزایا و دیگر ناعدالتی های مرتبط با بیمه تامین اجتماعی شکایت داشتید؛ و یا در خصوص خدمات درمانی و دفترچه بیمه اعتراضی داشتید و این اعتراض از طریق خود سازمان موثر نبوده، میتوانید از طریق دیوان عدالت اداری اقدام نمایید.
کمیسیون ماده 100 مرجعی شبه قضاییست که به تخلفات ساختمانی و ساخت و ساز های شهری شامل تغییر کاربری غیرقانونی اراضی، ساخت بدون پروانه و… رسیدگی میکند. اگر در خصوص رای این کمیسیون اعتراضی داشتید و احساس کردید در رای قطعی آن ناعدالتی علیه شما وجود دارد، میتوانید از طریق دیوان عدالت اداری شکایت خود را اعلام نمایید.
هسته گزینش، یکی از بخش هایی است که صلاحیت اخلاقی، سیاسی، مدهبی و متقاضیان استخدام را بررسی میکند، بخشنامه ها و دستورالعمل ها را به اجرا در میآورد و عملکرد کارکنان را ارزیابی میکند. اگر نسبت به نتیجه ی گزینش اعتراضی دارید و حس میکنید که به ناحق در یکی از نهادهای دولتی استخدام نشده اید، میتوانید از طریق دیوان عدالت اداری اقدام نمایید.
تخلفات اداری، به هرگونه تخلف مالی، حقوقی، سیاسی و… اشاره دارد که توسط یکی از کارمندان دولتی انجام میشود. برای رسیدگی به این تخلفات، میتوانید از طریق هیئت رسیدگی به تخلفات اداری و یا دیوان عدالت اداری شکایت خود را مطرح کنید.
کمیسیون مالیاتی، هیئت حل اختلافی است که به چالش های مالیاتی بین مودیان و سازمان امور مالیاتی کشور رسیدگی میکند. این کمیسیون در دو سطح بدوی و تجدید نظر برگزار میشود. افراد یا شرکت ها میتوانند در صورت اعتراض به رای قطعی این کمیسیون، در دیوان عدالت اداری ثبت شکایت کنند.
مودی مالیاتی به معنای شخصی (فرد یا شرکت) است که مطابق قانون، ملزم به پرداخت مالیات به دولت است.
از آن جایی که پرونده های دیوان از پیچیدگی های خاص خودش برخوردار است، وکیل دیوان عدالت اداری باید با تخصص در آیین دادرسی دیوان و قوانین ادارات دولتی از شما در برابر ناعدالتی های انجام شده توسط نهادهای دولتی دفاع کند.
هزینه ی وکیل دیوان عدالت اداری، با توجه به نوع پرونده، پیچیدگی و تعداد جلسات لازم برای آن، تجربه وکیل و… متغییر است. علاوه بر این، برخی از پرونده نیاز به اعتراض و مرحله تجدید نظر دارند که این موضوع نیز میتواند بر میزان حق الوکاله موثر باشد. بنابراین بهترین کار این است که قبل از هرگونه اقدام و تصمیم گیری، با یک وکیل مشورت کنید و از وکلایی استفاده کنید که امکان مشاوره حقوقی رایگان را برایتان فراهم کرده باشد.
اگر با نهادهای دولتی به مشکلی برخورده اید و حس میکنید حقوقتان ضایع شده است و قصد شکایت دارید، یا در خصوص هزینه ها و حق الوکاله سوالی دارید، میتوانید با شماره ی زیر تماس بگیرید.
021-22014140 ☎️
021-22034564 ☎️
پس از ثبت دادخواست در دیوان عدالت اداری، پیگیری پرونده از طریق سامانه ثنا انجام خواهد شد. با ورود به حساب کاربری در سامانه ثنا، میتوانید از آخرین وضعیت پرونده، ابلاغیه ها، زمان رسیدگی و اقدامات انجام شده مطلع شوید.
بله، آرای صادر شده از دیوان عدالت اداری لازمالاجراست؛ و وقتی رأی قطعی شود، تمام نهادها و سازمانهای دولتی و عمومی موظف به اجرای آن هستند.
دیوان عدالت اداری به دعاوی خصوصی بین اشخاص، دعاوی خانوادگی، کیفری یا تجاری رسیدگی نمیکند. همچنین تصمیمات و آرای دادگاههای عمومی، کیفری، نظامی یا دادگاههای انتظامی قضات در صلاحیت دیوان نیست. دیوان تنها به شکایت از اقدامات و تصمیمات دستگاههای دولتی و عمومی رسیدگی میکند، نه به اختلافات بین اشخاص عادی یا دعاوی ناشی از قراردادهای خصوصی.
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است، و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز، و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد، کتابهای زیادی در شصت و سه درصد گذشته حال و آینده، شناخت فراوان جامعه است.
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است، و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز، و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد، کتابهای زیادی در شصت و سه درصد گذشته حال و آینده، شناخت فراوان جامعه است.
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است، چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است، و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز، و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد، کتابهای زیادی در شصت و سه درصد گذشته حال و آینده، شناخت فراوان جامعه است.
