همه ی افراد، در مراحلی از زندگی ممکن است دچار دعاوی حقوقی و کیفری شوند و نیازمند حضور در دادگاه و دفاع از حقوق خود باشند. در این شرایط، اهمیت یک وکیل پایه یک دادگستری مجرب نمود پیدا میکند؛ شخصی که با تسلط کامل بر قوانین و پیچیدگی های حقوقی، بهترین و سریع ترین مسیر را پیش روی شما بگذارد و با دلسوزی از پایمال شدن حقوق شما جلوگیری کند.
اما وکیل پایه یک دقیقا چه کسی است؟ آیا هر وکیلی صلاحیت کار بر روی پرونده شما را دارد؟ در این مقاله از گروه حقوقی اقبالی، به وظایف آن میپردازیم و انواع وکلای پایه یک را بررسی میکنیم.
وکیل پایه یک دادگستری یعنی چه؟
وکیل پایه یک دادگستری کسی است که در رشته حقوق تحصیل کرده، و پس از شرکت در آزمون وکالت با انجام میزان مشخصی کارآموزی، در آزمون نهایی (اختبار) قبول شده است. پس از انجام این مراحل، فرد پس از سوگند خوردن میتواند به عنوان یک وکیل پایه یک شروع به فعالیت کند.
وکیل پایه یک دادگستری چه کاری انجام میدهد؟
اختیارات وکیل پایه یک دادگستری بسیار گسترده است و به دلیل داشتن پروانه، میتواند در تمامی دادگاهها و پرونده های حقوقی وکالت انجام دهد. بر اساس ماده 76 آیین نامه استقلال کانون وکلا، شرح وظایف یک وکیل پایه یک به شرح زیر است:
تلاش برای صلح و سازش
وکیل پایه یک موظف است پیش از طرح دعوا در دادگاه، برای صلح بین طرفین تلاش کند؛ حتی پس از طرح دعوا نیز، در تمامی مراحل باید تلاش کند تا پرونده به سمت سازش افراد درگیر در دعاوی پیش بروند.
تنظیم دادخواست، شکواییه
اگر تلاش برای صلح و سازش بین افراد به نتیجه نرسد و موکل برای دستیابی به حقوق خود نیاز به طرح دعوا در دادگاه داشته باشد، وکیل پایه یک موظف است نسبت به تنظیم دادخواست یا شکواییهای دقیق و کامل اقدام نماید.
ارائه مشاوره حقوقی
یکی از مهم ترین وظایف وکیل پایه یک دادگستری ارائه مشاوره حقوقی در تمامی مراحل پرونده به موکل است. وکیل باید به زبان ساده تمامی مراحل حقوقی را برای افراد توضیح دهد، او را با چالش های مسیر آشنا کند و بهترین راه حل را برای مشکلات پیدا کند.
دفاع از موکل
یک وکیل پایه یک با تجربه، در تمامی مراحل دعوا (بدوی، تجدید نظر و دیوان عالی) با استناد بر قانون و ارائه مدارک از موکل خود دفاع کند. این دفاع ممکن است به صورت کتبی (لایحه) یا حضوری در دادگاه باشد.
ثبت و بایگانی اطلاعات پرونده تا 10 سال
طبق مقررات جمهوری اسلامی ایران، هر وکیل پایه یک دادگستری موظف است تمامی اطلاعات پرونده از جمله قراردادها، اسناد و مدارک، مکاتبات و… را به صورت کاغذی یا دیجیتال به مدت حداقل 10 سال بایگانی کند.
انواع وکیل پایه یک دادگستری
وکیل پایه یک دادگستری انواع مختلفی دارد که هرکدام ممکن است در وظایف، اختیارات و جنبه های دیگر با هم تفاوت هایی دارند. در ادامه انواع وکلای پایه یک و وظیفه هر کدام را بررسی میکنیم:
وکیل قراردادی
وکیل قراردادی همان وکیلی است که افراد پس از تحقیق و بررسی، شخصی را برای دفاع و انجام کارهای حقوقی خود انتخاب مینمایند و قرارداد مشخصی بین خود تنظیم میکنند که در آن وظایف، حق الوکاله، مدت زمان و… به طور کامل مشخص شده است. این نوع وکالت رایج ترین شکل استفاده از خدمات وکیل پایه یک دادگستری در ایران است.
وکیل تسخیری
در پرونده های کیفری (پرونده هایی که جرمی در آن اتفاق افتاده است)، در صورتی که متهم به هر دلیلی شرایط گرفتن وکیل را نداشته باشد (عمدتا مالی)، دادگاه برای جلوگیری از تضییع حقوق فرد، به صورت رندوم از کانون وکلا یک وکیل برای فرد انتخاب میکند. این وکیل به صورت رایگان یا با هزینه ی بسیار کمتری نسبت به وکیل قراردادی از او دفاع میکند.
وکیل سازمانی
اگر کارکنان و کارمندان رسمی نهاد های دولتی مانند نیروهای مسلح، درگیر پرونده های حقوقی شوند، اداره موظف است وکیل سازمانی خود را برای دفاع و حمایت حقوقی از کارمند خود به دادگاه بفرستد.
وکیل کارآموز
وکیل کارآموز، به فردی اطلاق میشود که درس حقوق خوانده و در آزمون اولیه وکالت نیز قبول شده است، اما قبل از انجام آزمون نهایی اختبار (آزمونی دو مرحله ای شامل بخش کتبی و شفاهی) در حال گذراندن دوره ی کارآموزی است. این نوع وکیل اختیارات محدودتری دارد و باید زیر نظر یک وکیل پایه یک دادگستری فعالیت حقوقی انجام دهد.
وکیل قوه قضاییه
در قوه قضاییه نهادی به نام “مرکز امور مشاوران حقوقی” وجود دارد که علاقه مندان این حوزه که درس حقوق خواندهاند میتوانند با انجام مراحل مشخص شده پروانه وکالت دریافت کنند. تمامی اختیارات حقوقی وکیل قوه قضاییه مشابه با وکیلی است که پروانه خود را از کانون وکلا دریافت کرده و تنها تفاوت این دو در مرجعی است که پروانه خود را از آن دریافت کرده اند.
وکیل ایثارگران
افراد و خانواده های ایثارگر، جانباز، شهید میتوانند در شرایطی از خدمات حقوقی به صورت رایگان بهره مند شوند. این خدمات توسط وکیل ایثارگران انجام میشود و از سوی نهادهایی مثل بنیاد شهید یا دفاتر حمایت قضایی سپاه معرفی و انتخاب میشوند.
وکیل معاضدتی
اگر شخصی وضع مالی مناسبی برای گرفتن وکیل قراردادی نداشته باشد، میتواند با مراجعه به کانون وکلا درخواست “وکیل معاضدتی” کند. این نوع وکیل با حق الوکاله بسیار کمتر از قراردادی یا حتی رایگان از حقوق موکل خود در دادگاه دفاع میکند. لازم به ذکر است که وکیل معاضدتی مخصوص پرونده های حقوقی است، و برای پرونده های کیفری کاربرد ندارد.
وکیل اتفاقی
وکیل اتفاقی، فردی است که درس حقوق را خوانده اما پرونده وکالت ندارد؛ اما صرفا برای یک پرونده خاص (برای مثال پرونده یکی از خویشاوندان) خارج از چرخه ی معمول، از کانون وکلا پروانه دریافت کرده است.
چگونه بهترین وکیل پایه یک دادگستری را انتخاب کنیم؟
دو عنصر تخصص و تجربه، نقشی کلیدی را در انتخاب بهترین وکیل پایه یک دادگستری ایفا میکنند. گروه حقوقی اقبالی، با سابقه ی بیش از هزار پرونده ی موفق —از دعاوی خانواده و ملکی، تا جرایم کیفری و پرونده های دیوان عدالت اداری— و سابقه همکاری با شرکت ها، بانک ها و نهادهای بزرگ دولتی، آماده ارائه ی خدمات حقوقی کاربردی به شماست.
شماره تلفن وکیل پایه یک دادگستری
اگر به دنبال وکیلی هستید که فراتر از صرفا لایحه نویسی عمل کند و حامی و دلسوز شما در هر قدم از مسیر دادخواهی باشد، وکلای اقبالی در کنار شما خواهند بود. برای مشاوره تلفنی با وکیل پایه یک دادگستری میتوانید با شماره های زیر تماس بگیرید.
021-22034564 ☎️
021-22014140 ☎️
حقالوکاله وکیل پایه یک معمولاً چگونه محاسبه میشود؟
حقالوکاله بر اساس نوع پرونده (حقوقی، کیفری، خانواده و غیره)، پیچیدگی دعوا، مبلغ پرونده های مالی و… تعیین میشود. این هزینه میتواند مطابق تعرفه رسمی کانون وکلا یا بهصورت توافقی در قرارداد میان وکیل و موکل مشخص گردد.
تفاوت وکیل پایه یک دادگستری با مشاور حقوقی چیست؟
مشاور حقوقی کسی است که درس حقوق خوانده اما پروانه وکالت ندارد و به تنظیم اسناد، قرارداد ها و ارائه مشاوره حقوقی میپردازد. مشاور حقوقی برخلاف وکیل پایه یک دادگستری اجازه وکالت در دادگاه ها را ندارد.
تفاوت پروانهی صادرشده از کانون وکلا و مرکز مشاوران قوه قضاییه چیست؟
از نظر اختیارات قانونی، هر دو پروانه اجازه وکالت در مراجع قضایی را دارند، اما روند پذیرش، دوره کارآموزی و نظارت نهاد صادرکننده با یکدیگر متفاوت است.