وصول چک همیشه با شکایت در دادگاه همراه نیست؛ در شرایطی میتوانید بدون رفت آمدهای زیاد، پیچیدگی های حقوقی و… چک های خود را وصول کنید و به پول برسید. پیشنهاد میکنیم ابتدا برای آشنایی با تمامی روش ها مقاله “سریع ترین راه وصول چک برگشتی“ را مطالعه کنید؛ و در صورتی که تصمیم به وصول چک از اداره ثبت اسناد گرفتید، با ادامه مقاله همراه شوید تا به طور کامل با این روش آشنا شوید.
شرایط وصول چک از طریق اجرای ثبت
شرایط وصول چک از طریق اجرای ثبت به شرح زیر است:
- مهم ترین شرط این است که باید با مراجعه به بانک چک را برگشت بزنید و گواهی عدم پرداخت دریافت کنید.
- در گواهی عدم پرداخت باید این مورد نیز ذکر شده باشد که امضای صادرکننده چک با امضای موجود در بانک مطابقت داشته باشد.
- برای وصول چک از طریق اجرای ثبت باید چک توسط بانک پرداخت شود نه قرض الحسنه و موسسات مالی اعتباری.
نحوه وصول چک از طریق اداره ثبت
برای وصول چک از طریق اداره ثبت، باید پس از موعد تاریخ سررسید به بانک مراجعه کنید تا چک برگشت بخورد، و دیگر شرایط گفته شده در بخش قبل اجرا شود. سپس به اداره ثبت اسناد نزدیک به محل بانک صادرکننده مراجعه کرده و با ارائه مدارک لازم، نسبت به وصول چک اقدام نمایید.

اداره ثبت اسناد ابلاغیه ای برای فرد بدهکار ارسال میکند، تا هرچه زودتر بدهی خود را پرداخت نماید؛ یا در صورت نداشتن استطاعت مالی، اموالی را برای فروش و مزایده معرفی کند. پس از گذشت 10 روز، دارنده چک میتواند با معرفی اموال بدهکار نسبت به توقیف اموال او اقدام نماید.
ماده 2 قانون صدور چک: چک های صادر عهده بانک هایی که طبق قوانین ایران در داخل کشور دایر شده یا می شوند همچنین شعب آنها در خارج از کشور در حکم اسناد لازم الاجرا است و دارنده چک در صورت مراجعه به بانک و عدم دریافت تمام یا قسمتی از وجه آن به علت نبودن محل یا به هر دلیل دیگری که منتهی به برگشت چک و عدم پرداخت گردد می تواند طبق قوانین و آیین نامه های مربوط به اجرای اسناد رسمی وجه چک یا باقیمانده آن را از صادرکننده وصول نماید.
برای صدور اجراییه دارنده چک باید عین چک و گواهی نامه مذکور در ماده ۴ و یا گواهی نامه مندرج در ماده ۵ را به اجرای ثبت اسناد محل تسلیم نماید. اجراء ثبت در صورتی دستور اجرا صادر می کند که مطابقت امضای چک به نمونه امضای صادرکننده در بانک از طرف بانک گواهی شده باشد.
دارنده چک اعم از کسی که چک در وجه او صادر گردیده یا به نام او پشت نویسی شده یا حامل چک (در مورد چک های در وجه حامل) یا قائم مقام قانونی آنان.تبصره (الحاقی ۱۳۶۷/۰۳/۱۰ مجمع تشخیص مصلحت نظام) – دارنده چک می تواند محکومیت صادرکننده را نسبت به پرداخت کلیه خسارات و هزینه های وارد شده که مستقیما و به طور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است، اعم از آنکه قبل از صدور حکم یا پس از آن باشد، از دادگاه تقاضا نماید. در صورتی که دارنده چک جبران خسارت و هزینه های مزبور را پس از صدور حکم درخواست کند، باید درخواست خود را به همان دادگاه صادرکننده حکم تقدیم نماید.
مدارک لازم برای وصول چک از طریق اجرای ثبت
در ادامه، مدارک مورد نیاز برای وصول چک از طریق اداره ثبت را معرفی میکنیم:
- اصل و فتوکپی چک
- گواهی عدم پرداخت
- گزارش تطابق امضای چک با امضای بانک (درج شده در گواهی عدم پرداخت)
- کارت ملی متقاضی
- مشخصات هویتی صادرکننده چک
مزایا و معایب وصول چک از طریق اجرای ثبت
روش وصل چک از طریق اجرای ثبت، به دلیل کاهش پیچیدگی های حقوقی و عدم نیاز به تشریفات دادگاه و همچنین، بیشتر شدن سرعت پیشروی پرونده، از محبوبیت بالایی بین مردم برخوردار است. از دیگر مزیت های وصول چک از طریق اجرای ثبت، میتوان به این مورد اشاره کرد: به این دلیل که هزینه وصول چک از این روش به عنوان درصدی از مبلغ چک تعیین شده است، هزینه آن پس از وصول دریافت میشود؛ برخلاف روش های حقوقی که هزینه دادرسی را باید همان ابتدا پرداخت کنید.
اما این روش، معایبی نیز دارد که در ادامه آن را بررسی میکنیم:

1- برای توقیف اموال در این روش، در صورت عدم همکاری فرد مقابل باید خودتان اموال فرد بدهکار را معرفی کنید.
2- با وجود اینکه هزینه وصول به عنوان درصدی از مبلغ چک تعیین شده و این موضوع به عنوان مزیت این روش ذکر شده است، اما اگر تا 1 سال پس از اقدام نتوانید اموالی از بدهکار را به اداره ثبت معرفی کنید و فرد بدهکار نیز با شما همکاری نکند، در نهایت باید خودتان هزینه را پرداخت کنید که این موضوع در چک هایی با مبالغ بالاتر ممکن است به صرفه نباشد.
3- در صورتی که از طریق اجرای ثبت اقدام نمایید، تنها میتوانید از صادرکننده چک پول خود را طلب کنید و امکان مطالبه از ضامن و ظهرنویسان وجود ندارد
4- در وصول چک از طریق اجرای ثبت، شما فقط میتوانید اصل بدهی خود را مطالبه کنید و امکان دریافت خسارت تاخیر تادیه وجود ندارد.
5- به دلیل اینکه در این روش باید لاشه چک را تحویل دهید، در صورتی که چک مفقود یا دزدیده شده باشد، نمیتوانید از طریق اجرای ثبت اقدام نمایید.
هزینه وصول چک از طریق اجرای ثبت
همانطور که بالاتر نیز به آن اشاره کردیم، برخلاف وصول چک از طریق دادخواست حقوقی که باید هزینه دادرسی مشخصی را پرداخت کنید؛ هزینه وصول چک از طریق اجرای ثبت به میزان 5% از مبلغ چک میباشد. هزینه اجراییه پس از وصول آن یا در مزایده پس از معرفی اموال بدهکار دریافت میگردد؛ مگر آن که تا یک سال پس از اقدام دارنده چک، هیچ اموالی از بدهکار معرفی نشده باشد.
سخن آخر
در این مقاله تلاش کردیم تمامی نکات و شرایط وصول چک از طریق اجرای ثبت را به زبانی ساده بیان کنیم. در صورتی که همچنان در انتخاب بهترین راه وصول چک برگشتی خود تردید دارید، میتوانید از خدمات مشاوره تلفنی گروه حقوقی اقبالی بهرهمند شوید.
مطالبه خسارت تاخیر تادیه چک از طریق اجرای ثبت امکان پذیر است؟
خیر، یکی از معایب وصول چک از طریق اجرای ثبت این است که مطالبه خسارت تاخیر تادیه در آن وجود ندارد و تنها میتوانید اصل بدهی خود را مطالبه کنید.
چند روز بعد از برگشت چک میتونم از طریق اجرای ثبت اقدام کنم؟
هیچ مهلت و محدودیت زمانی خاصی برای وصول چک از طریق اجرای ثبت وجود ندارد، اما بهتر است هرچه زودتر اقدام کنید تا وضعیت مالی بدهکار تغییری نکند
آیا میتونم همزمان از طریق اداره ثبت و دادگاه برای وصول چک اقدام کنم؟
خیر، طبق قانون چک نمیتوان همزمان از طریق اجرای ثبت و دادگاه برای وصول یک چک اقدام کرد. باید ابتدا یکی از دو مسیر را انتخاب و در صورت عدم نتیجه مناسب، در صورت لزوم مسیر دیگر را دنبال کنید.